Bina sahibinin ve yöneticinin sorumluluğu
BYKHY md. 84, algılama, uyarı, acil aydınlatma ve yönlendirme sistemlerinin kontrol, deney ve bakımını düzenler. Md. 100, söndürme sistemleri için periyodik kontrol, deney ve bakım sorumluluğunu belirtir. B1
YANGIN GÜVENLİĞİ · BİNA BÜTÜNÜ
Binaların yangından
korunması
Binanın korunması, yangının fark edilmesini, yayılmasının sınırlandırılmasını, insanların çıkışını ve müdahale imkânını birlikte kapsar.
BİNA İNCELEMESİ
Binanın hangi özellikleri ele alınır?
Her bina için uygulanacak şartlar kullanım türü, ruhsat tarihi, yüksekliği, alanı, kullanıcı sayısı ve mevcut bina hükümlerine göre belirlenir. Dayanak, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’tir. B1
| Konu | İncelemenin anlamı | Dosyadaki kayıt |
|---|---|---|
| Kaçış yolları ve çıkışlar | İnsanların güvenli bir yere ulaşacağı yol, merdiven, kapı ve çıkış düzeni. | Mimari plan, kullanım sınıfı, yerinde tespit ve fotoğraflar. |
| Yangının yayılması | Yangın bölmeleri, yangın kapıları, şaft ve tesisat geçişleri, ilgili cephe koşulları. | Proje, ürün ve uygulama belgeleri, görünür durum kayıtları. |
| Algılama ve uyarı | Yangını fark eden cihazlar, sesli ve ışıklı uyarı, alarm paneli ve bağlı sistemlerin tepkileri. | Elektrik projesi, sistem senaryosu, kontrol ve bakım kayıtları. |
| Söndürme ve su kaynağı | Binanın gerektirdiği depo, pompa, dolap, hidrant ve otomatik söndürme düzeni. | Mekanik proje, debi-basınç ve diğer uygulanabilir deney sonuçları. |
| Duman, aydınlatma ve yönlendirme | İlgili duman tahliye veya basınçlandırma sistemi, acil aydınlatma ve çıkış işaretleri. | Proje, elektrik kesintisi ve çalışma senaryosu kayıtları. |
| İşletme ve müdahale | Bakım düzeni, yangın ekibi, plan ve tatbikatlar, itfaiye erişimi ve özel riskli alanlar. | Sorumlu atamaları, bakım planı, eğitim ve tatbikat kayıtları. |
MEVZUAT VE YETKİ
Mevcut görevler ve yeni bina kontrol modeli
İtfaiye ve ilgili kamu denetimi
BYKHY md. 131, özel yapıların mahallî itfaiye ve ilgili kamu denetim elemanlarınca denetimini düzenler. Netas’ın teknik inceleme raporunun niteliği sözleşmede açıkça tanımlanır. Resmî rapor yetkisi ayrıca değerlendirilir. B1
Yangın güvenlik uzmanlığı
7579 sayılı Kanunla 3194 md. 28’e eklenen model, itfaiye veya itfaiyenin gerekli gördüğü durumda Bakanlıkça yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanını öngörür. Uzman için eğitim, sınav ve yetkilendirme gerekir. B2
Uygulama durumu
11 Kasım 2026 taramasında nihai uzmanlık uygulama yönetmeliğinin Resmî Gazete yayımı doğrulanamadı. Kanundaki bina kontrol modeli yürürlüktedir. Kontrole tabi binalar, periyot, ücret ve uzmanlık ayrıntıları için nihai düzenlemenin teyidi gerekir. Taslaktaki süreler burada yürürlükte şart olarak kullanılmadı. B2 B3
Netas için ek akreditasyon veya kapsam genişletmesi gerekir mi?
Akredite teknik muayene hizmeti sunulacaksa ilgili bina veya tesisat incelemesi TÜRKAK kapsam ekinde bulunmalıdır. Eksik muayene alanı, yöntem veya yer için kapsam genişletmesi gündeme gelir. Yeni uzmanlık düzenlemesi ayrıca bir kuruluş akreditasyonu isterse bu koşul da karşılanır. Uzman yetkisi gerektiren bir faaliyette personelin Bakanlık yetkilendirmesi ayrı yürütülür. Tesisat ve akreditasyon ayrımı
İnceleme hangi ekiple yürütülür?
Mekanik tesisat, elektrik ve alarm ile mimari kaçış ve yapı özellikleri farklı uzmanlıklar içerir. Netas’ın ekip planında makine, elektrik veya elektronik ve gerektiğinde mimarlık veya inşaat yetkinliği birlikte ele alınır. Bunlar planlama başlıklarıdır. Nihai uzmanlık düzenlemesinin branş ve belge şartları ayrıca geçerli olacaktır.
Eksiklik bulunduğunda hangi kayıt oluşur?
Her bulgu ilgili proje veya mevzuat şartı, yer, fotoğraf, ölçüm ve sorumlu ile eşleştirilir. Yapılan düzeltme ve sonraki inceleme dosyada izlenir. 3194 md. 40’a eklenen hüküm, resmî yangın kontrolündeki eksiklikler için ilgili idarece altı ayı aşmayan bir süre verilmesini öngörür. Bu süre resmî idarenin işlemidir. B2
11 KASIM 2026 · GÜNCEL DURUM
Yeni düzenleme hangi aşamada?
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik halen yürürlüktedir. Beklenen yeni metin, kanunla getirilen yangın güvenlik uzmanlığı ve bina periyodik kontrolünün uygulama ayrıntılarıdır.
| Konu | Doğrulanan durum | Netas için anlamı |
|---|---|---|
| Kanuni dayanak | 22 Mayıs 2026’da 7579 sayılı Kanun yayımlandı. B2 | Bina kontrolü ve uzmanlık için kanuni çerçeve bulunuyor. |
| Uygulama yönetmeliği | 11 Kasım 2026 taramasında nihai yayım doğrulanamadı. | Kesin kontrol periyodu, uzman sınıfı, ücret ve kuruluş şartı için nihai metnin teyidi gerekiyor. |
| Temel EKİPNET eğitimi | Mevcut iş ekipmanları kontrolü çerçevesindedir. | Yeni modeldeki yangın güvenlik uzmanı yetkisini kendiliğinden sağlamaz. |
| Bugünkü hazırlık | Mevcut BYKHY, proje ve uygulanabilir kontrol şartları geçerli. | Mimari / yapı, mekanik ve elektrik uzmanlıkları, bina dosyası ve saha yöntemleri planlanabilir. |
Yatırım kararı
Uzmanlık belgesinin kesin koşulları ve kuruluş akreditasyonu ihtiyacı, nihai düzenleme görülmeden kesin maliyet veya işe başlama tarihi olarak kullanılmaz. Netas’ın mevcut 17020 kapsamı ve kişisel uzmanlık yetkisi ayrı başlıklar olarak izlenir.
Netas’ın hazırlık dosyası
Bina tanıtım formu, proje listesi, sorumlu ve uzmanlık dağılımı, kontrol planı, bulgu kayıtları ve düzeltme takibi aynı dosyada toplanır.
Kaynaklar
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ↗
Özellikle md. 5–6, 30 ve devamı, 74–100, 131 ve 168. Bakanlık kılavuzu ↗
7579 sayılı Kanun ↗
3194 sayılı İmar Kanunu md. 28 ve 40’taki değişiklikler. Bakanlık açıklaması ↗
Temmuz 2026 taslak görüş duyurusu ↗
Taslak çalışma. Yürürlükteki nihai yönetmelik kaydı yerine kullanılmadı.